Documentation of Pahari, a Tibeto-Burman Language of Nepal

Language	Pahari
Depositor	Whitney Cary
Location	Nepal
Collection ID	0811
Funding Body	Pike Center for Integrative Scholarship
Collection Status	Collection online
Landing Page Handle	http://hdl.handle.net/2196/227818ef-b316-4eb9-aaf3-41e7864ca199

 

Summary of the collection

English: This collection contains the initial documentation corpus of the Pahari (ISO 639-3 phj) language of central Nepal. Documentation was conducted from 2023 to 2024 under the supervision of the Central Department of Linguistics and the Centre for International Relations at Tribhuvan University, funded in part by the Pike Center for Integrative Scholarship. The collection consists of audio-visual materials documenting two varieties of Pahari recorded in Shikharpa, Lalitpur, and Jamune, Sindhupalchok. Community members from both villages participated in determining corpus content, and speakers of various ages and genders created speech events covering personal and community histories, agricultural practices, and festival celebrations. Media in this collection were recorded using immersive technologies like 360° video.

सारांश

नेपाली: यस संग्रहमा मध्य नेपालको पहरी (ISO 639-3 phj) भाषाको प्रारम्भिक दस्तावेजीकरण कोष समावेश छ। दस्तावेजीकरण २०२३ देखि २०२४ सम्म त्रिभुवन विश्वविद्यालयको भाषाविज्ञान केन्द्रीय विभाग र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध केन्द्रको निरीक्षणमा सञ्चालन गरिएको थियो, जसलाई Pike Center for Integrative Scholarshipद्वारा वित्त पोषित गरिएको थियो। सङ्कलनमा ललितपुरको शिखर्पा र सिन्धुपाल्चोकको जमुनेमा रेकर्ड गरिएका पहरीका दुई प्रजातिका श्रव्य-दृश्य सामग्रीहरू समावेश छन्। दुवै गाउँका सामुदायिक सदस्यहरूले कोर्पस सामग्री निर्धारण गर्न भाग लिए, र विभिन्न उमेर र लिङ्गका वक्ताहरूले व्यक्तिगत र सामुदायिक इतिहासहरू, कृषि अभ्यासहरू, र चाडपर्वहरू समावेश गर्ने भाषण कार्यक्रमहरू सिर्जना गरे। यस संग्रहमा मिडियाहरू ३६०° भिडियो जस्ता इमर्सिभ प्रविधिहरू प्रयोग गरेर रेकर्ड गरिएको थियो।

 

Group represented

English: The Pahari (पहरी) people reside in the central hills of Nepal. The majority of Paharis live in the Lalitpur district, just south of the capital city of Kathmandu. The total ethnic population in all districts of Nepal is around 15000 people. The term ‘Pahari’ is often confused with the cover-all term, ‘PahaaDi’ (पहाडी), for people and languages of the pahaad (hills) of Nepal. This has contributed to the difficulty in collecting accurate population numbers as well as finding clear information regarding the history and culture of this group. Historically, Paharis have been considered part of a subcaste of the Newars. However, Paharis identify as ethnically distinct from the Newar community. Evidence of a historical divergence from the Newars can be seen both in cultural practices and in significant linguistic differences. Little has been documented on the history of Pahari people, though some origin stories exist which describe how the Pahari people (and name) came to be. Traditionally, Paharis practice worship of the natural environment which is closely tied to local sites differing according to village and clan. They have also incorporated Hindu beliefs and practices into their religion, with many now identifying primarily as Hindu.

समूह

नेपाली: पहरी मानिसहरू नेपालको मध्य पहाडमा बस्छन्।अधिकांश पहरीहरू राजधानी काठमाडौंको दक्षिणमा रहेको ललितपुर जिल्लामा बसोबास गर्छन्। नेपालमा पहरी जातिको जनसङ्ख्या १५ हजारको हाराहारीमा छ ।प्रायः पहरी शब्दलाई पहाडका मानिस र पहाडी भाषासँग झुक्किन्छ। यसले गर्दा यस समूहको इतिहास र संस्कृति सम्बन्धी स्पष्ट जानकारी पाउनका साथै सही जनसंख्या सङ्कलन गर्न कठिनाइ भएको छ। ऐतिहासिक रूपमा, पहरीहरू नेवारीहरूको उपजातिको हिस्सा मानिए तापनि पहरीहरूले नेवार समुदायबाट जातीय रूपमा फरक पहिचान गर्छन्। नेवारीहरूबाट ऐतिहासिक विचलनको प्रमाण सांस्कृतिक अभ्यास र महत्त्वपूर्ण भाषिक भिन्नताहरूमा देख्न सकिन्छ। पहरी मानिसहरूको इतिहासमा थोरै मात्र अभिलेख गरिएको छ, यद्यपि केही कथाहरू अवस्थित छन् जसले पहरी मानिसहरू (र नाम) कसरी भयो भनेर वर्णन गर्दछ। परम्परागत रूपमा, पहरीहरूले प्रकृतिको पूजा गर्ने अभ्यास गर्छन् जुन स्थानिय गाउँ, ठाउँ र वंशसंग जोडिएको हुन्छ। उनीहरूले आफ्नो धर्ममा हिन्दू विश्वास र अभ्यासहरू पनि समावेश गरेका छन्, धेरैले अहिले मुख्य रूपमा हिन्दूको रूपमा पहिचान गरेका छन्।

 

Language information

English: Pahari* (ISO 639-3 phj), also known as Pihi Bhaashaa, is a Tibeto-Burman, Himalayish language of the Newarish branch. While it is related to Newari, Pahari is linguistically distinct, with a person-number verbal agreement system and fairly low lexical similarity to Newar. The estimated number of speakers is between 3500 and 6000, according to recent censuses, though number of active speakers is difficult to determine. Intergenerational transmission has ceased in most communities. The language has two main varieties, the Lalitpur variety and the Sindhupalchok variety, named for the districts in which they are primarily spoken.
*Pahari in Nepal should not be confused with the unrelated Indo-Aryan Pahari languages spoken in India.

भाषा

नेपाली: पहरी* (ISO 639-3 phj), जसलाई पिही भाषा पनि भनिन्छ, नेपालमा बोलिने नेवारिश शाखाको तिब्बती-बर्मन, हिमाली भाषा हो। यो नेवारीसँग सम्बन्धित भए पनि, व्यक्ति-संख्या मौखिक सम्झौता प्रणाली र नेवारसँग एकदम कम शब्दात्मक समानताको आधारमा पहरी भाषागत रुपमा फरक छ। हालैको जनगणना अनुसार, वक्ताहरुको संख्या ३५०० र ६००० बीचमा छ, यद्यपि क्रियाशील वक्ताहरुको संख्या निर्धारण गर्न गाह्रो छ। अधिकांश समुदायमा अन्तरपुस्ता प्रसारण रोकिएको छ। यस भाषाका दुई मुख्य प्रजातिहरू छन्, ललितपुर जात र सिन्धुपाल्चोक जात, जुन जिल्लाहरूमा मुख्य रूपमा बोलिने गरिन्छ।

* नेपालमा बोलिने पहरीलाई भारतमा बोलिने असंबद्ध इन्डो-आर्यन पहरी भाषाहरूसँग भ्रमित गर्नु हुँदैन।

 

Special characteristics

English: This collection is comprised of audio-visual recordings and photographs collected using immersive technologies. Materials include 360° video, ambisonic audio, and 360° photographs.

The 360° photographs and video are presented in monoscopic equirectangular projection. Most media software capable of displaying 360° content will be able to display this media properly, including VLC Media Player and Insta360 Studio. The ambisonic audio consists of first-order (4-channel) ambisonics in an Ambisonics-B (AmbiX) format.

संग्रहको विशेष विशेषताहरु

नेपाली: यो संग्रह विसर्जन प्रविधिहरुको प्रयोग गरेर सङ्कलन गरिएको अडियो-भिजुअल रेकर्डिङ र फोटोहरू समावेश गरिएको छ। सामग्रीहरूमा ३६०° भिडियो, एम्बिसोनिक अडियो, र ३६०° फोटोहरू समावेश छन्।

३६०° फोटोहरू र भिडियोहरू मोनोस्कोपिक समकोण प्रक्षेपणमा प्रस्तुत गरिएका छन्। ३६०° सामग्री प्रदर्शन गर्न सक्षम अधिकांश मिडिया सफ्टवेयरले VLC Media Player र Insta360 Studio सहित यो मिडियालाई ठीकसँग प्रदर्शन गर्न सक्षम हुनेछ। एम्बिसोनिक अडियोमा Ambisonics-B (AmbiX) ढाँचामा पहिलो-अर्डर (४-च्यानल) एम्बिसोनिक्स समावेश हुन्छ।

 

Collection contents

English: The collection is comprised of audio-only recordings, audio-visual recordings, and photographs. Genres of speech events include personal narratives (on personal history, significant life events, and community history), interactive/narrative discourse on agricultural practices, procedural texts regarding food processing, formulaic discourse in religious practices, traditional songs, and interactive discourse regarding festivals.

संग्रहको सामग्री

नेपाली: सङ्कलनमा अडियो-मात्र रेकर्डिङहरू, अडियो-भिजुअल रेकर्डिङहरू, र फोटोहरू समावेश छन्। भाषण कार्यक्रमहरूको विधाहरूमा व्यक्तिगत कथाहरू (व्यक्तिगत इतिहास, महत्त्वपूर्ण जीवन घटनाहरू, र सामुदायिक इतिहासमा), कृषि अभ्यासहरूमा अन्तरक्रियात्मक/कथात्मक प्रवचन, खानेकुरा प्रशोधन सम्बन्धी प्रक्रियात्मक पाठहरू, धार्मिक अभ्यासहरूमा सूत्रबद्ध प्रवचन, परम्परागत गीतहरू, र चाडपर्वहरू सम्बन्धी अन्तरक्रियात्मक प्रवचनहरू समावेश छन्।

 

Collection history

English: Data collection with a language consultant, Bina Nagarkoti Pahari, began in June 2023. Fieldwork was conducted between February and April 2024 in two locations, Shikharpa in the Lalitpur district and Jamune in the Sindhupalchok district, to document both varieties of the language. Oral annotations have begun for the collected content, along with IPA transcriptions and written translations in Nepali and English. Archiving with ELAR began in October 2024.

संग्रहको इतिहास

नेपाली: भाषा परामर्शदाता, बिना नगरकोटी पहरी, सँगको डाटा सङ्कलन जुन २०२३ मा सुरु भयो। भाषाका दुवै प्रजातिहरूलाई दस्तावेजीकरण गर्न ललितपुर जिल्लाको शिखर्पा र सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको जामुने गरी दुई स्थानमा फेब्रुअरी र अप्रिल २०२४ को बीचमा फिल्डवर्क गरिएको थियो। संग्रहको सामग्रीको मौखिक टिप्पणीहरु, IPA आलेखन र नेपाली र अंग्रेजीमा लिखित अनुवादहरू सुरु भएको छ। ELAR सँग अभिलेख अक्टोबर २०२४मा सुरु भयो।

 

References

Mali, Indra. 1975. Pahari bhasa: chagu adhyayan [A study of Pahari dialect]. Nepal Bhasa Patrika 5:1. [In Newari]

Pahari, Bhim Bahadur. 2079 (2014). पहरी जातिको जातिभाषिक अध्ययन [Ethnolinguistic study of the Pahari caste]. Kirtipur, Nepal: Tribhuvan University MA thesis. [In Nepali]

Shrestha, Omkareshwor. 2007. The Kodpa writing system. Kirtipur, Nepal: Tribhuvan University MA thesis. Shrestha, Omkareshwor. 2010. A grammar of Pahari. Kirtipur, Nepal: Tribhuvan University PhD dissertation.

Shrestha, Rudra L. 2003. Verbal morphology of the Badikhel Pahari dialect of Newar. In Tej Ratna Kansakar and Mark Turin (ed.), Themes in Himalayan Languages and Linguistics, 145-162. Kathmandu: South Asia Institute, Heidelberg/Tribhuvan University.

Smith, Brianne J. 2022. A sociolinguistic study of Pahari: a language of Nepal. Journal of Language Survey Reports 2022-003. https://www.sil.org/resources/publications/entry/92594

 

Acknowledgement and citation

English: I would like to thank the Pahari communities in Shikharpa and Jamune for sharing their language and culture with our team and the international community and for their hospitality and kindness during fieldwork. Special gratitude is due to Bina Nagarkoti Pahari not only for her participation and guidance during the project, but also for her continued promotion of language and culture documentation in Pahari communities and for her facilitation of community research relationships. I recognize Tribhuvan University, the Centre for International Relations, and the Central Department of Linguistics through which this project was conducted, with special thanks to Dr. Balaram Prasain (department head) and Dr. Bhim Lal Gautam (research supervisor) for their academic support throughout this project. I am also appreciative of the approval and support this project has received from local government officials in Shikharpa and Jamune. I recognize the financial contribution and academic support of the Pike Center for Integrative Scholarship which allowed for the purchase of necessary equipment.

स्वीकृतिहरू

नेपाली: म शिखर्पा र जामुनेका पहरी समुदायहरूलाई हाम्रो टोली र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँग आफ्नो भाषा र संस्कृति साझा गरेकोमा र फिल्डवर्कमा उनीहरूको आतिथ्य र दयालुताको लागि धन्यवाद दिन चाहन्छु। बिना नगरकोटी पहरीलाई परियोजनाको अवधिमा उनको सहभागिता र मार्गदर्शनको लागि मात्र होइन, पहरी समुदायमा भाषा र संस्कृति दस्तावेजको निरन्तर प्रवर्द्धन र सामुदायिक अनुसन्धान सम्बन्धलाई सहजीकरण गरेकोमा पनि विशेष धन्यवाद दिन्छु। म त्रिभुवन विश्वविद्यालय, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध केन्द्र, र भाषाविज्ञानको केन्द्रीय विभाग को अनुमति द्वारा सञ्चालित परियोजनालाई मान्यता दिदैँ डा. बलराम प्रसाईं (विभाग प्रमुख) र डा. भीमलाल गौतम (अनुसन्धानको पर्यवेक्षक) को योगदान र सहयोगको लागि विशेष धन्यवाद दिन चाहन्छु। यस परियोजनालाई शिखर्पा र जामुनेका स्थानीय सरकारी अधिकारीहरूबाट प्राप्त भएको स्वीकृति र समर्थनको पनि म आभारी छु। म Pike Center for Integrative Scholarshipको आर्थिक योगदान र शैक्षिक सहयोगलाई मान्यता दिन्छु जसले आवश्यक साधन खरिद गर्न अनुमति दिएको छ।

To refer to any data from the collection, please cite as follows:
Cary, Whitney. 2024. Documentation of Pahari, a Tibeto-Burman Language of Nepal. Endangered Languages Archive. Handle: http://hdl.handle.net/2196/546cec16-561a-430b-bc0a-017ed0a843ac. Accessed on [insert date here].